Sjoerd, bij iedereen beter bekend als Sjon, is 94 jaar. Een leeftijd waarop veel mensen en hun omgeving denken in beperkingen. Maar wie Sjon ontmoet, ziet vooral een man die, met een beetje hulp van de mensen om zich heen, zoveel mogelijk zelf blijft doen. 

Sjon woont na het overlijden van zijn vrouw Johanna (13 jaar geleden, hij noemde haar Jo) nog steeds zelfstandig in zijn eigen vertrouwde omgeving. Dat lukt dankzij een mooi samenspel van familie, buren, vrijwilligers en zorgprofessionals. Zijn dochters Nettie en Edith komen regelmatig langs en staan altijd voor hem klaar. Een betrokken buurman brengt hem naar afspraken in het ziekenhuis wanneer dat nodig is. Zijn oudste dochter Ria woont in Spanje, maar blijft betrokken en belt regelmatig. De thuiszorg ondersteunt hem dagelijks met zijn medicatie en helpt hem bij het douchen, zodat hij zijn energie kan bewaren voor de dingen die hij zelf nog graag doet. Zelfs zijn steunkousen trekt hij iedere ochtend nog zelfstandig aan!

Groot verdriet
Tot begin dit jaar zag het leven van Sjon er heel anders uit. Tijdens een ziekenhuisopname, gevolgd door een revalidatieperiode, overleed onverwacht zijn zoon Sjoerd (56), die daarvoor dagelijks bij hem kwam eten, er elke dag voor hem was en hem ondersteunde. Dat verlies leidde tot groot verdriet en liet diepe sporen na. Na zijn ontslag uit het ziekenhuis kwam Sjon nauwelijks nog buiten. Niet alleen zijn dagelijkse wandeling verdween uit zijn routine, ook een deel van zijn levenslust leek verdwenen. Hij trok zich steeds verder terug.

Als wijkverpleegkundige vroeg ik mij af: hoe kunnen we Sjon helpen om weer een stukje van zijn leven terug te krijgen? De oplossing lag niet in extra zorg, maar juist in verbinding. Via VWC-BUUV brachten we Sjon in contact met vrijwilliger Henk. Of, zoals wij hem stiekem noemen: Super Henk! En die bijnaam heeft hij meer dan verdiend. Henk zet zich al jarenlang met hart en ziel in voor ouderen in de wijk. Met zijn geduld, betrokkenheid en oprechte interesse weet hij mensen weer in beweging te krijgen. Soms letterlijk, zoals bij Sjon. Na overleg met dochter Nettie maakten Henk en Sjon kennis met elkaar. Ondanks zijn verdriet stemde Sjon in met een korte wandeling. Die eerste stap naar buiten was misschien wel de moeilijkste. Maar juist daar begon het verschil. 

Een wandeling kan het verschil maken
Inmiddels is die wandeling uitgegroeid tot een vaste afspraak. Iedere donderdag om 11.00 uur gaan Henk en Sjon samen op pad. Zij wandelen, praten en genieten van wat ze onderweg tegenkomen. Langzaam groeide er weer vertrouwen. Niet alleen in de wandeling, maar ook in zichzelf. Tegenwoordig maakt Sjon naast de wandelingen met Henk ook weer zelfstandig zijn eigen rondje door de buurt. Soms een klein blokje om, soms geniet hij van een middag in de tuin. Het verdriet om zijn zoon is er nog iedere dag. Rouw kent geen einddatum. Maar door weer naar buiten te gaan, ontmoet Sjon mensen, beweegt hij meer en heeft hij een stukje vrijheid teruggevonden. Misschien nog wel belangrijker: hij houdt zelf de regie over zijn leven. 

De samenwerking stopt daar niet. Henk houdt een oogje in het zeil en trekt aan de bel als hij merkt dat het minder goed gaat. Dat geeft niet alleen de zorgprofessionals, maar ook de familie een gerust gevoel. Juist doordat iedereen vanuit zijn eigen rol betrokken is, ontstaat een netwerk waarin mensen elkaar versterken. Dáár zit de kracht.

Sjon laat zien dat goede zorg niet door één persoon wordt geleverd. Het ontstaat wanneer familie, buren, vrijwilliger, zorgprofessionals en maatschappelijke organisaties elkaar weten te vinden. Een betrokken dochter, een behulpzame buurman, een vrijwilliger met een groot hart, een wijkverpleging die verder kijkt dan de zorgvraag en een man van 94 jaar die, ondanks alles wat hij heeft meegemaakt, iedere dag opnieuw kiest om zijn eigen leven te blijven leven. 

Het verhaal van Super Henk

"Een aantal jaar geleden ben ik via VWC-BUUV begonnen met diverse vrijwilligersactiviteiten. Behalve dat ik wekelijks met Sjoerd een wandeling maak, help ik regelmatig een paar oudere dames met klusjes in de tuin, doe ik elke week boodschappen voor een aantal mensen die dat zelf niet meer kunnen en breng ik af en toe iemand met m’n auto naar een ziekenhuisafspraak of naar een andere plek waar ze vervoer voor nodig hebben. Dat zijn allemaal kleine activiteiten die niet veel tijd kosten.

De praktische ondersteuning is voor iedereen die ik help heel prettig, maar veel belangrijker is vaak om de tijd te nemen om een praatje te maken. Dat wordt heel erg gewaardeerd en ik geniet er zelf ook van. Je leert niet alleen iemand kennen, maar je hoort vaak boeiende levensverhalen.

Ik realiseer me door m’n vrijwilligerswerk dat het niet voor iedereen vanzelfsprekend is om een zorgeloos leven te leiden. Dat kan veroorzaakt worden door fysieke problemen, door gevoelens van eenzaamheid of doordat het moeilijk is om elke maand financieel rond te komen. En als je dan in de positie bent om hulp te verlenen kan ik alleen maar zeggen: doen! Kleine moeite, groot plezier. En niet alleen een plezier voor degene die je helpt, maar ook voor jezelf. Al ondersteun je maar één persoon voor een uurtje per week, je maakt een groot verschil".

Tekst: Patricia Poetoehena, wijkverpleegkundige Zorgbalans