En ineens lukt het leven weer iets beter
Het verhaal van Jaap, bezoeker van Uurtje van het Buurtje
Café De Vijfhoek houdt elke dinsdag van vier tot vijf het uurtje voor het buurtje. Gewoon een tafel, koffie, mensen. Een initiatief van pilotbuurt De Vijfhoek binnen De Buurt als Ecosysteem. Grote woorden voor iets dat klein durft te zijn.
Zonder zijn buurvrouw was Jaap hier niet geweest. Ze dronken al jaren samen koffie. Dat lukte wel. Maar sociale activiteiten? Die zocht Jaap niet op. Hij is iemand die zichzelf verliest in zijn atelier. Letterlijk. Hij is kunstenaar, maakt stillevens, en wie dat kent weet: de wereld verdwijnt zodra het doek je te pakken heeft. Tijd vervaagt. Honger wordt bijzaak. Het hoofd wordt stil terwijl het hart aanstaat. Ik herken dat. Wie ooit echt in een maakproces zat, weet hoe verslavend dat kan zijn. Jaap is alleen. En hij vindt ook dat hij zelf mag bepalen wat hij leuk vindt om te doen. Dus zit hij dagen achtereen in zijn atelier. Niets mis mee, zou je zeggen.
Totdat hij vertelt wat hij vroeger deed
Hij was sociaal werker voor ouderen op een psychiatrische afdeling. Hij zag ze binnenkomen: eenzaam, verwaarloosd, manisch depressief, soms psychotisch. Vaak gebracht door buren. Niet omdat die zo graag wilden, maar omdat er niemand anders was. Geen kinderen, geen netwerk, geen vangnet. Alleen een buur die op een dag de moed bij elkaar raapte.
Ik wijs naar zijn buurvrouw en zeg, met een knipoog: “Eigenlijk net als jij?” Jaap lacht. “Zonder haar was ik hier niet gekomen.” En dan verandert zijn stem. Sinds hij hier komt, dit is de vijfde keer, is het makkelijker om contact te maken. De donkere wolken in zijn hoofd zijn minder. Dingen lukken beter. Het is, zegt hij, een verademing.
Dit is preventie
Simpel gewoon als buurvrouw. Als vast uurtje. Als een café dat zijn deuren openzet en zegt: kom maar, je hoeft niks te worden.
De Buurt als Ecosysteem gaat over samenhang. Over hoe kleine verbindingen grote gevolgen hebben. Over hoe je voorkomt dat mensen pas zichtbaar worden als het misgaat. Jaap weet als geen ander hoe dat eruitziet, aan de achterkant van de zorg.
Hier, aan deze tafel, gebeurt het aan de voorkant.
En ineens lukt het leven weer iets beter.
Tekst: Jennifer Bergkamp (verpleegkundige bij Buurtzorg Nederland)
Portret in Pastel gemaakt door Jaap